ในประเทศไทยบ้านที่ไม่มีห้องครัวมีเยอะ หอพักหรือคอนโดที่ไม่มีห้องครัวก็เป็นเรื่องปกติ ก็ไม่ทราบว่าเป็นเพราะเหตุนี้หรือเปล่า การซื้อข้าวนอกบ้านแล้วถือกลับไปทานที่บ้านจึงเป็นสิ่งที่คนไทยชอบทำกัน ตอนที่ผมมาเมืองไทยเป็นครั้งแรก ผมแปลกใจมากที่เห็นคนไทยซื้อก๋วยเตี๋ยวใส่ถุงพลาสติกกลับไปทานที่บ้าน คุณป้าที่ขายก๋วยเตี๋ยวจะเอาทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นอะไรอัดใส่ในถุงพลาสติก ถุงที่ใช้ก็มีมากมายทั้งเล็กและใหญ่มีเทคนิคต่างๆมากมายในการบรรจุอาหารที่ลูกค้าสั่ง แล้วสามารถนำกลับไปทานที่บ้านได้

         อันดับแรกคุณป้าขายก๋วยเตี๋ยวก็จะเอาพวกเส้นพวกผักเครื่องปรุงต่างๆลวกน้ำร้อนอย่างรวดเร็ว สลัดน้ำออก แล้วเอาใส่ถุง หลังจากนั้นก็ใช้ยางวงหมุนซัก2-3 รอบเพื่อปิดถุง เป็นเทคนิคการปิดถุงที่น่าทึ่งมาก อาจจะอธิบายยากนิดนึง คือ ก่อนอื่นคุณป้าจะใช้ยางวงรัดถุงประมาณ 2-3 รอบ โดยใช้แรงเหวี่ยงจากจุดศูนย์กลางของถุงซึ่งมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นให้เป็นประโยชน์ หลังจากนั้นก็เอาปลายยางวงเกี่ยวที่ปลายถุง ที่ทำอย่างนี้ก็เพื่อให้คลายยางวงออกได้ง่ายเวลาจะเปิดทาน ถ้าคิดเป็นเวลาแล้ว ใช้เวลาประมาณแค่ 2 วินาที เป็นเทคนิคที่ไวมาก เทคนิคนี้ไม่ว่าจะใส่ซุปหรืออะไรก็ตาม ถ้าไม่ทำอะไรรุนแรงมาก เรื่องซุปหกนี่ไม่ต้องไปกังวล

         นอกจากนั้นก็ยังมีเครื่องปรุงอีก 4 ชนิด มีพริกป่น น้ำส้ม น้ำตาล ถั่วลิสงบด เครื่องปรุงทุกอย่างก็เช่นเดียวกันคุณป้าจะเอาใส่ในถุงพลาสติกเล็กๆ อย่างประณีต ซุปก็จะเอาใส่ถุงพลาสติกแล้วก็รัดปลายถุงด้วยยางวง สุดท้ายก็จะเอาทุกอย่างทั้งก๋วยเตี๋ยวเครื่องปรุงใส่ถุงก็อบแก็บหิ้วกลับบ้าน เพียงแค่ก๋วยเตี๋ยวซึ่งเป็นอาหารหนึ่งมื้อ ก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าต้องใช้ถุงพลาสติกไปมากมายขนาดไหน สำหรับคนที่เป็นห่วงปัญหาสิ่งแวดล้อม คงจะคิดเหมือนกันว่า อย่างนี้ดีแล้วหรือ

         สำหรับคุณป้าขายก๋วยเตี๋ยวผมคิดว่าก็คงลำบากน่าดู ถ้าเป็นลูกค้าที่ต้องการนั่งทานหน้าร้าน(ริมทางเดิน) แค่ปรุงก๋วยเตี๋ยวแล้วเทใส่ชามก็คงจบ แต่ถ้าเป็นลูกค้าที่ต้องการซื้อกลับบ้านละก้อ เสียทั้งแรงและเวลา ขนาดแค่ดูเฉยๆผมก็รู้สึกเกรงใจอย่างบอกไม่ถูกแล้ว

         ที่ประเทศญี่ปุ่น ก๋วยเตี๋ยวซื้อกลับไปทานที่บ้านไม่ได้ ที่ญี่ปุ่นไม่มีธรรมเนียมซื้ออาหารใส่ถุงพลาสติกกลับไปทานที่บ้าน ถ้าจะใส่ถุงอย่างเก่งก็คงแค่พวกขนมแห้ง ผักที่จะซื้อกลับไปทำอาหาร หรือไม่ก็ผลไม้ แต่ที่ประเทศไทยการซื้ออาหารใส่ถุงกลับไปทานที่บ้านเป็นเรื่องธรรมดา อย่างเช่น การเอาน้ำส้มกับน้ำแข็งใส่ถุงพลาสติกดื่ม บอกได้เลยที่ญี่ปุ่นไม่มีแน่

ที่ประเทศไทยนอกจากก๋วยเตี๋ยวแล้วยังมีอาหารอีกหลายอย่างที่ซื้อกลับไปทานที่บ้านได้ อย่างเช่นถ้าต้องการซื้อข้าวผัดกลับบ้านทางร้านก็จะใส่ห่อกระดาษให้ ถ้าเป็นข้าวเหนียวหรือขนมหวานก็จะใช้ใบตองห่อให้ ถ้าเป็นน้ำผลไม้บางร้านก็จะเอาใส่กระบอกไม้ไผ่ให้ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องที่แปลก แล้วสำหรับกระบอกไม้ไผ่ ผมบอกตรงๆเลยว่าการใช้แล้วทิ้งไปเลยเป็นเรื่องที่น่าเสียดายมาก ขนาดของไม้ไผ่ที่นำมาใช้ก็เป็นกระบอกไม้ไผ่ 1ข้อ ซึ่งค่อนข้างใหญ่ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 25 เซนติเมตร กลิ่นก็หอม คนจนๆไม่มีสตางค์อย่างผมเห็นแล้ว เสียดายจริงๆที่เอาไปทำเหมือนถุงพลาสติกใช้แล้วก็ทิ้ง แทนที่จะเอาไปทำเป็นแจกันหรืออะไรก็ได้

         ที่ประเทศไทยร้านนมก็เป็นที่นิยมมาก มากกว่าประเทศญี่ปุ่นเสียอีก แต่การดื่มนมเย็นๆแบบคนญี่ปุ่นคนไทยไม่ค่อยทำกัน ที่ดื่มกันก็จะเป็นนมร้อนซึ่งส่วนมากจะใส่น้ำตาลด้วย ทั้งตอนเช้าและตอนเย็นร้านนมจะคึกคักขายดิบขายดีเป็นอย่างมาก ผมก็ไปซื้อมาดื่มทุกเย็นเหมือนกันแต่ไม่มีวันไหนเลยที่ซื้อโดยไม่ต้องรอ ไปทีไรก็ต้องมีคนต่อคิวรอก่อนหน้าทุกที

         เมื่อเร็วๆนี้ ผมเห็นอะไรแปลกอย่างหนึ่งเป็นภาพที่ไม่เคยเห็นมาก่อน เรื่องนี้เกิดขึ้นในช่วงเลิกเรียนตอนเย็นที่หน้าประตูทางเข้าของโรงเรียนแห่งหนึ่ง ที่หน้าโรงเรียนนี้ก็เช่นเดียวกันมีร้านนม ที่หน้าร้านนมผมเห็นเด็กนักเรียนหญิงคนหนึ่งมือขวาถือขนมปัง มือซ้ายถือนมถุง แล้วอยู่ๆเธอก็ไม่พูดพล่ำทำเพลงใช้ฟันกัดปากถุงพลาสติกที่ใส่นมแล้วยกถุงนมขึ้นดื่มเอื๊อกๆ อะไรกันนี่ ผมอุตส่าห์คิดว่าคนไทยชอบใช้หลอดดื่มมีวิธีการทานและดื่มแบบผู้ดีซะอีก พอผมคุยเรื่องนี้ให้เพื่อนคนไทยฟัง ก็ได้รับคำตอบที่ไม่น่าเชื่อว่าการดื่มแบบนั้นไม่ใช่เรื่องแปลกเป็นเรื่องปกติ แต่ส่วนมากจะจำกัดอยู่แค่กลุ่มของวัยรุ่นเท่านั้น ดูเหมือนว่าวิธีการซื้อขนมซื้อน้ำกินหลังเลิกเรียนไม่ว่าประเทศไหนก็เหมือนกัน แต่ถึงอย่างไรก็ตาม ดื่มแบบไม่อายอย่างนั้นทําได้งัย แต่ดูแล้วก็ท่าทางจะอร่อยดี

By Kentaro Otomaru

.

持ち帰り

         タイ人の家庭には、台所がないところが多い。アパートや、マンションなどの集合住宅では、台所がないのが一般的だ。そのためか、持ち帰りが盛んである。

タイに初めて来て、驚いたのが、タイ人がラーメン（バーミーナーム）をテイクアウトしていた光景だった。屋台のおばさんは、なんでもかんでも、ビニール袋に詰めていた。たくさんの、大小のビニール袋を使って、ラーメンを持ち帰れるように、工夫して詰めていた。

         まず麺と具と野菜。さっと湯がいて、湯切りする。それをビニール袋につめて、上部を輪ゴムクルクルを回して止める。この時の、屋台のおばさんの手つきが見事だった。説明が難しいが、まず、重くなったビニール袋の遠心力をうまく利用して、輪ゴムを数回巻き付ける。それから輪ゴムの端を、ビニール袋の最上端に軽く引っかけるのだ。これは、後から、ほどき安くするため。時間にして、約2秒。早業である。それでいて、このビニール袋に汁物をいれても、少々のことでは大丈夫で、漏れ出したりしない。

         それから調味料4種類。粉末乾燥とうがらし、酢、砂糖、砕いたピーナッツ。ご丁寧にも、小さなビニール小袋に、それぞれ一つずつ詰めてくれる。

         そしてスープを、ビニール袋に入れて輪ゴムで最上端を止める。最後にこれらをまとめて、ひとつの手提げビニール袋に。たった1食のラーメンのために、いったい、何袋のビニール袋を消費したであろうか？環境問題に関心のある人ならば、このあたりが気になって仕方ないはずだ。

         ところで、おばさんも大変だろう思う。お客さんが、店頭（路上）で食べてくれれば、器にさっと入れるだけで済むわけだが、持ち帰りのお客用には、手間も時間もかかる。見ているだけでも、なんだか申しわけなくなってくる。

          日本でラーメンは、テイクアウトできない。日本では、汁物、そして料理をビニール袋に入れる習慣がない。入れるとしても、乾燥したお菓子類や、調理前の野菜や、くだもの程度。タイでは頻繁に見かける光景である、ジュースと氷をビニール袋に入れて飲むということは、日本では、ますお目にかからない。

         タイは、ラーメン以外にも、いろいろなものが、テイクアウト可能だ。チャーハンも、持ち帰り用と言えば、白い油紙に包んでくれる。もち米や、甘味系のお菓子などは、バナナの葉で巻いてくれる。くだものジュースは、竹の筒に入れてくれる所もめずらしくない。

         ところで、この竹の筒。私は使い捨ては、もったいないと思う。竹の大きさは、ちょうど一節分だが、直径約5センチ、高さ25センチくらいで、結構大きめの竹である。香りもよく、これさえも、ビニール袋感覚で使い捨てされているのを見ると「まだ、例えば、花瓶のようにしてでも、使えるのに」と、貧乏性の私はいつも思ってしまう。

         タイは、日本以上に、豆乳に人気がある。日本のように、つめたく冷やして飲むということはほとんどなく、たいてい砂糖入りの、アツアツの豆乳だ。早朝と夕方には、たくさんの屋台が出ていて、結構繁盛しているようだ。私も毎晩買いに行くが、一度として待たずに買えたことがない。たいてい先客がいて、順番待ちである。

         先日、めずらしい光景をみた。ある高校の放課後の、正門前での出来事。ここにも豆乳屋台が出ていた。そこで女子高生が、左手に揚げパン、右手にはビニール袋入りの豆乳を掴み、ビニール袋の一端を口で噛みちぎっていた。そして、豆乳入りビニール袋に、「ガブッ」と、直接かぶりついていたのだ。「えっ」と思った。タイ人は、あんなにストロー好きで、そして上品な食べ方、飲み方をすると思っていたのに。

         このことをタイ人の友人に話したところ、意外にも「それは結構、普通の飲み方」とのこと。ただし、「若者だけ」だそう。学生の、放課後の買い食いは、どこも同じのようだ。それにしても、大胆だなぁ。でも、とてもおいしそうだった。